Pythia

Art: Camillo Miola: "Het Orakel"

Het lichaam bedient zich van veel werktuigen, maar van het lichaam en zijn delen bedient zich de ziel en de ziel op haar beurt is een werktuig van God.

(Plutarcus)

Door op passende wijze rekening te houden met de omstandigheden is het voor de moderne psychologie helemaal niet moeilijk om het handelen van de Pythia te verklaren.

(Herbert W. Parke, oudheidkundige)

Een gewone dag in Delphi, de zevende dag van een zomermaand in de 3de of 4de eeuw v. C. De logementen in de stad waren al dagen overvol. Regeringsdelegaties kwamen met groot gevolg, particulieren, die weken onderweg waren geweest, hadden de nacht doorgebracht in een van de groepsonderkomens of gewoon onder de blote sterrenhemel van Delphi. Toen het licht begon te worden kwam er beweging in de stad en hoorde men geroezemoes van stemmen. Mensen liepen door elkaar en hun uiterlijk verried dat zij Afrikanen, Aziaten of inheemsen waren. Eens in de maand brachten ze veel geld in de stad. Want alleen op de zevende van iedere maand, de drie wintermaanden uitgezonderd, deed de Pythia haar voorspellingen. Heel Delphi leefde daarvan: herbergiers, zakenmensen, souvenirverkopers, gidsen, niet veel anders dan tegenwoordig.

Onopgemerkt door het publiek begeleidden twee profeten, twee orakelpriesters, de gesluierde Pythia van het dag en nacht bewaakte gebouw aan de rand van het heilige domein naar de uitgang van de Phaedriadenkloof, waar de heilige bron Castalia uit de rots sijpelde. Het was een merkwaardig gezicht; de Pythia had haar gezicht met een purperen kleed bedekt zodat haar leeftijd niet te schatten was, maar dit kleed liet haar knieën vrij als bij een jong meisje. Haar loop echter verried dat zij al over de vijftig was. Zelfs de priesters van Delphi konden niet zeggen waarom deze lachwekkende vermomming gehandhaafd was gebleven, die aan de tijden herinnerde waarin het ambt van Pythia nog door maagden bekleed werd.

Naakt nam de Pythia een bad in de Castalische bron. Dit was een rituele reiniging omdat het water profetisch heette te zijn. Ondanks het zomerse jaargetijde was het water dat uit de rots stroomde ijskoud. De vroege dienst' was daarom bij de beide Pythia's, die om beurten dienst deden, niet erg populair. Hardop uitgesproken gebeden begeleidden de ceremoniële reiniging.

Een priester declameerde:

'0, gij Delphische dienares van Apollo,

Kom naar de zilveren bron van Castalia

En ga met zuivere dauw overspoeld

Naar de tempel.

Luister aandachtig naar de tong van het heil,

Opdat de woorden van het heil

De raad plegers van de god

In hun eigen taal verkondigd worden.'

Daarna begaf de kleine stoet zich naar een tweede bron, de bron Cassotis, waarvan het water, in tegenstelling tot de Castalia, zich in een gebouw boven de tempel bevond en niet voor iedereen toegankelijk was. Van dit water dronk de Pythia een slok om in het genot van het waarzeggen te komen. De processie - voorop twee profeten, de hogepriester, daarachter de Pythia geflankeerd door de Hosioi, de leden van de voorname raad van vijf en daarna een groep eenvoudige orakel dienaars - had nu de Apollotempel bereikt. De Pythia legde haar purperen kleed af en droeg nu alleen nog een wit kort hemd.

Op het altaar van Hestia in het midden van de tempel smeulde een vuur. Twee orakeldienaars kwamen met een levend geitje aanslepen en zetten het neer op de witte marmeren vloer voor het altaar. Hulpeloos keek het om zich heen. Daar naderde een van de profeten en besprenkelde het dier met ijskoud water. Het geitje reageerde bibberend. Dit was zijn doodvonnis, maar voor de priesters een gunstig voorteken. Had het dier de besprenkeling met water gelaten en zonder zich te bewegen aanvaard, dan was dit als een ongunstig voorteken beschouwd en de raadpleging van het orakel zou voor die dag zijn afgelast. Overigens niet geheel tot ongenoegen van de plaatselijke herbergiers die dan nog eens een maand talrijke klanten zouden hebben moeten huisvesten. Want voor mensen die van heel ver kwamen was het niet lonend terug te gaan en dan opnieuw te komen. Maar nu werd het geitje geslacht en op het aan de buitenzijde gelegen altaar van Chios verbrand. De opstijgende rook was voor inwoners en vreemdelingen het signaal dat het orakel geopend was. Terwijl de vragenstellers met hun problemen het heilige domein bestormden was de toegang tot de orakeltempel nog gesloten. Elke cliënt ging eerst dezelfde weg als de Pythia. Hij moest bij de Castalische bron een reinigingsritueel.

De waarzeggende priesteres stond inmiddels voor het altaar van Hestia uit welke met sparrenhout aangelegd vuur benevelende rook en roesverwekkende dampen opstegen. Gretig ademde zij de damp diep in. Een priester schepte wierook, bilzekruid, laudanum en allerlei roesverwekkende brandstoffen op het vuur tot de Pythia begon te duizelen. Twee profeten pakten haar bij de bovenarmen en brachten haar naar beneden in het adyton. Voor de nog gesloten orakeltempel was het inmiddels een gedrang van jewelste. Honderden mensen vochten met elkaar om een plaats op de voorste rij; iedereen wilde de eerste zijn, ieder beschouwde zijn eigen probleem als het grootste. Maar de voorste rij was voor mensen gereserveerd die 'promantie' hadden, zij kregen als vragenstellers een voorkeursbehandeling.

Art: John Collier

Intussen zat de Pythia, afgeschermd door een gordijn, op de drievoet. Preciezer gezegd: zij hing meer dan zij zat, want zij was gehypnotiseerd en verkeerde in een toestand van totale apathie. De drievoet die wel wat op een barkruk leek, was ongeveer één meter hoog, zodat de benen van de Pythia niet bij de grond konden komen; in feite was de drievoet eigenlijk geen zitmeubel. In plaats van een kussen was er een diepuitgeholde schotel of pan, aan welks rand loodrecht opstaande hengselachtige ringen bevestigd waren waaraan de Pythia zich kon vasthouden. Zat zij eenmaal in haar schotelachtige holte dan kon zij, ook wanneer zij in elkaar zakte er nauwelijks afvallen. Gemakkelijk was deze houding zeker niet. Het is dan ook geen wonder dat de waarzegsters elkaar wegens uitputting moesten aflossen.

Zo zat (hing) zij dan op die drievoet dat pal boven een gat in de aarde stond, waaruit zwavelwaterstofgas opsteeg, het 'gas van Apollo’.
Uit de geluiden en woorden die de vrouwen in hun half verdoofde, extatische toestand uitstootten, formuleerden de priesters de antwoorden aan de vragenstellers.
Wanneer de Pythia sprak, dan sprak door haar Apollo.

Bron verhaal: De Orakels door Philipp Vandenberg

"Heksen" in de Randstad.

Voel jij je aangetrokken tot de natuur, krijg je heldere ingevingen of heb je helende kwaliteiten?

Maak je zelf al intuïtief kruidenmengsels of verzorg je rituelen voor jezelf en anderen?
Dan wordt er al snel gezegd: “Je bent een Heks”.
Een benaming die je met trots mag dragen, maar helaas nog steeds bij velen een smet op ligt.
En de heks in jou wilt verder, maar hoe. Je hebt geen tuin om je kruiden te verbouwen of een aparte ruimte om je rituelen te doen. Je woont midden in een woonwijk op 1 hoog met een balkon van 1 x 1 m2 . Hoe dan? 

Wat is heks zijn?
Voor mij is heks een heel krachtige spirituele energie, die in een persoon resoneert met de kwaliteiten die bij een persoon past. Een oeroude wijsheid, een gave met een missie. Die met magie vanuit haar/zijn hart werkt met beide voeten op de grond en met de juiste intentie.
Zo heb ik het geleerd uit de lijn van mijn voormoeders.

Open staan voor alles wat mogelijk is. Andere denkwijze hebben en geen hokjes. Iedereen heeft een gave. Als kind maakte ik al kennis om anders te denken. Dit voorrecht had ik half jaren 50. Ik leerde op mijn 10^de jaar met waarzeggerskaarten te werken, het ‘zicht’, kruidenmiddelen te maken voor schoonheidsverzorging, engelen aanroepen en doden te begeleiden en nog veel meer uit de traditionele hekserij. Later heb ik veel bijgeleerd en eigen gemaakt.
Maar er was ook een andere kant. Mijn oma en ik werden veel gemeden.
In de jaren ’70 vorige eeuw kreeg je meer verandering en “het alternatief” werd populair. Het woord heks is nog steeds een label met taboe.
Het voordeel nu is dat er door veel mooie en bekende media heksen in Nederland ruimte hebben gekregen. Heksen zijn zichtbaar geworden, maar dat kan nog steeds beter

Als Crone, de ervaren heks in mij, werk ik nog steeds met licht en donker, dus lichtwerk en rouwbegeleiding. Ik gebruik daarbij kleur, weerkaatsing van het licht, en kaartlegkunde. Hierin geef ik als Helpende Heks Omtover consulten en Individuele Magische lessen om deze oude mooie kennis niet verloren te laten gaan. Kleurentrainingen zijn alleen nog op afspraak.
Daarnaast hebben we een kleine Coven om bij te blijven en onze seizoensfeesten vieren.

Voor mij is belangrijk: liefde voor de natuur, kracht en magie uit de woorden en helder zicht door luisteren naar je intuïtie.
En vooral de wet van aantrekking, de kracht van dankbaarheid en de pracht van de Godin, die dit voor mij mogelijk maakt.

Hoe je een magisch leven in de stad kunt leiden:

1.      Werk met wat je in je omgeving tegenkomt.

Steden kunnen een schatkamer zijn voor het goed getrainde oog. Let op onkruid waarvan je weet dat je het in je magie kunt gebruiken, bloemen, veren van lokale vogels, mooie pakjes of potten die je misschien opnieuw kunt gebruiken. Ook in steden worden allerlei dingen achtergelaten en zelfs als iets niet zomaar rondslingert, geven veel plaatsen je graag allerlei spullen gratis of bijna gratis. Denk aan houten wijnkisten, kringloopverkopen, projectresten en meer.

2.      Leer hoe je je magie kunt aanpassen voor een kleinere ruimte.

Wonen in een stedelijk gebied betekent vaak wonen in een kleine ruimte. Weet je waar deze heks geen ruimte voor heeft? Een ketel, een bezem, een groot altaar of een enorme verzameling rituele voorwerpen. In plaats daarvan moet je het doen met de ruimte en de hulpmiddelen die je hebt. Creëer altaren op planken of misschien zelfs gewoon als wandkleed. Haal het meeste uit vensterbanken, kastplanken en, als je echt geluk hebt, je balkon.

3.      Verander je alledaagse voorwerpen in magische voorwerpen.

Deze is vrij eenvoudig. Als het iets is dat je al bezit en regelmatig gebruikt, kun je er waarschijnlijk magie mee doen. Verander je slow cooker in een ketel, gebruik schoolspullen om sigils te maken, charmeer je sieraden, gooi magie op je make-up en gebruik je koptelefoon om naar meditaties en heksenmuziek te luisteren terwijl je onderweg bent.

4.      Creëer je eigen groene ruimte.

Als je meer groene ruimte nodig hebt, wordt het tijd om uit te zoeken hoe je die zelf kunt creëren.
Maak een kring van planten in je woonruimte als meditatie plek. Als een Grove.

Als je een balkon hebt, kun je helemaal losgaan met containertuinen. Dan is het geen probleem om je kruiden te verbouwen. Hergebruik plastic containers, houten kisten, pallets, canvaszakken, potten, alles wat je maar kunt pakken dat vuil vasthoudt en niet te snel uitdroogt.
Als je geen balkon hebt, kijk dan eens in bloembakken. Onderzoek wat je binnen kunt laten groeien en zet hangende plantenbakken in je woonkamer. Als je huis niet veel natuurlijk licht krijgt, overweeg dan om planten met weinig licht te kiezen of te investeren in een kleine kweeklamp.
En kleine planten in de vensterbanktuinen kunnen echt helpen: zoals citroengras, rozemarijn, munt, aloë, slangenplant, wortels, bieten, sjalotten, sla, spinazie, knoflook, bieslook, peterselie, oregano, tijm en goudsbloem.

Nog wat eenvoudige tips van mij voor stadsheksen en vooral degene die in een appartement wonen:

·        Als je geen wierook kunt branden i.v.m. overlast, maak dan je spuitbare wierook, een verstuifflesje met een laagje alcohol. Ik gebruik jonge jenever met een paar druppels etherische olie mengen en aanvullen met mineraalwater, in de lucht te spuiten om als wierook te werken

·        Vul een pot of glas met gewoon water en bewaar het op balkon om het op te laden met de wind, geluid en de geur van de regen buiten. Werkt als regen en stormwater.

·        Zeezout vermengd met regen-/stormwater kan een uitstekende vervanger zijn voor zeewater.

·        Maak maanwater in je vensterbanken. Gebruik het voor reiniging, schoonheid, waarzeggerij, helderheid, bescherming en zuivering

·        Nog meer watervervangers: als je geen sneeuw kunt verzamelen, is gemalen ijs uit je vriezer voldoende.

·        Bescherm of beveilig je appartement: spuit maanwater, zout water of spuitbare wierook je appartement, plaats tekens onder de deurmat, meubels, in kasten, enz.; plaats kristallen verborgen of open, veeg het stof richting deur of ramen naar buiten.

·        Glow in the dark-sterren op je plafond kunnen net zo goed werken voor visualisatie en bij meditatie. Vaak zijn de sterren in het echt heel moeilijk te zien.

·        Als je om wat voor reden dan ook een kaars moet branden neem dan kleine kaarsen of verjaardagkaarsen. Ze smelten snel en creëren niet veel rook of rokerige geur

·        Open je raam zodat de wind en lucht van buiten je kunnen helpen energie te krijgen en negatieve energieën binnenin te verwijderen.

·        Leuke plekken om sigils te plaatsen: onder meubels, in zeep gesneden, op shampooflessen, op je make-up, in telefoonhoesjes, in schoenen, onder verband, ingenaaid in kussenslopen en dekens, achter foto's in lijstjes, sleutels en sleutelhangers, achter spiegels of in medicijnkastjes, op medicijnflessen en waterflessen.

·        Droommagie is een andere vriend van de stadsheks! Gebruik kristallen, sigils, kruiden, enz. in de buurt van je bed voordat je gaat slapen, drink wat kamille, koop een droomdagboek, bewaar het en een pen bij je in de buurt. Schrijf 's ochtends je dromen op, je gedachten, hoe je je voelt (moe, verfrist, duizelig, enz.) en interpreteer ze.

·        Thee- en koffiemagie is geweldig, maak je eigen theemelanges met de kruiden die jij lekker vindt. Of koop gewoon eenvoudige groene of zwarte thee en voeg suiker, melk, enz. toe, afhankelijk van je bedoelingen

·        Slowcooker magie. Ook wel crock-pot genoemd, de Moderne Ketel: brouw en kook er de hele dag mee, vul je appartement met de geur van de kruiden en het voedsel om het te vullen met de energieën waarmee ze corresponderen en je krijgt een heerlijke maaltijd om bij thuis te komen!

·        Spreukenboeken en grimoires zijn krachtige hulpmiddelen: Gebruik een notitieboekje of ordner voor een leuke grimoire en versier deze aan de binnenkant zoveel je wilt. Print foto's uit van de natuur, dieren, planeten, sterren, plaatsen, kristallen, enz. die je niet kunt openen/betalen en gebruik ze in jouw handwerk.

·        Betover en laad je potten, pannen, koekenpannen en ander kookgerei op om elke maaltijd magisch te maken

·        Wandelingen maken. Ook al is het een stad, er is nog steeds natuur. Duiven die rondvliegen, bloemen in potten buiten de winkels, gras dat groeit in de voortuinen, etc. Geniet ervan, ook al is het niet een wild, uitgestrekt bos waar je nog steeds verbinding kunt maken met de lokale natuur.

·        Ruim zwerfvuil of afval op dat je buiten ziet, in de stad zien we het allemaal. De natuurlijke wereld om je heen zal het waarderen dat je helpt. Neem een tas mee als je gaat wandelen of reizen en vul deze met wikkels die je op de grond ziet liggen.

De meeste tips komen in de individuele opleiding voorbij, die nog meer gericht is op jouw persoonlijke heks energie. Lees meer bij Kus de Heks in je wakker (link)

Gieselbaarg

 Een gruwel wandeling voor de noodlottigen

In een prachtig natuurgebied van Westerwolde in de provincie Groningen speelt er in mijn beleving de Wedderborg of het Kasteel van Wedde historisch gezien een grote rol, maar geen fijne. Er doen daarover vele verhalen de ronde, maar om het kort weer te geven zijn de geborenen en bewoners veelal drosten, richters en ketterjagers. In de borg zou het er spoken, want velen hebben s nachts rammelende kettingen gehoord afkomstig van een drost die ooit door een opstandig volk in de boeien werd geslagen.

Als je nu de borg bezoekt ziet het er lieflijk uit met een prachtig park eromheen en voor kinderen een heerlijke plek.
Om even terug in de tijd te gaan zijn er toch wel gruwelijke dingen gebeurd.
Na velen witchtrails vooral in Engeland, Pendlehill – Lancashire is er een van, te hebben gevolgd, besloten Peter en ik de witchtrail naar de Gieselbaarg te maken.
Een stille tocht, die ik al in de loop van 45 jaar had willen maken, want mijn familie woont in Westerwolde. Nu is het er toch van gekomen. Dit schreef ik in 2018.

De Gieselbaarg (Giezelbaarg of Geselberg) is een plek waar noodlottigen na de terechtstelling te voet hun dood tegemoet gingen. Tenminste degenen die de folteringen hadden overleefd. Voor deze tocht had ik bij mijn moeder mooie rozen in de tuin geplukt om tijdens de tocht te strooien. Rozen staan voor mij voor licht, liefde en bescherming.
Het is een vredige wandeling in de mooie natuur voor wilde bloemen en kruiden, zeerzeker de moeite waard. Vanaf de Wedderborg naar de Gieselbaarg duurt de wandeling ongeveer 45 minuten. Bij de Gieselbaarg staat een monument met de namen van de noodlottigen. Het is mooi om te zien dat er velen met hun lot begaan zijn en bloemen neerleggen. Ook mijn overgebleven rozen kleurde de voet van het monument roze.
Hier deel ik een stukje van Jan Hidde Wilzing uit de Schakel wie deze noodlottigen waren.
Hun namen staan op het monument geschreven om nooit meer te vergeten.

De Gieselbaarg: Heksenprocessen 1587 en 1589

Eeuwenlang geloofden mensen dat heksen en hun magische krachten de oogst lieten mislukken, iemand ziek konden maken en slecht weer veroorzaakten. In de 16^e eeuw hadden allerlei vormen van bijgeloof mensen in hun greep. Zo geloofden mensen in tovenaars, spoken, geesten en heksen. Volgens de kerk was tovenarij een daad van de duivel en het kwaad. Wanneer de een oogst mislukte, door ziekte vele dorpelingen stierven of andere tegenslagen plaatsvonden, werd dit gezien als een straf van God. En de mensen zochten dan een zondebok: iemand aan wie ze de schuld konden geven. Dit leidde tot beschuldigen van hekserij. Tijdens de scherpe verhoren werd vrij snel duidelijk wie er aan de heksenkring of heksensabbat had deelgenomen.
Vanuit de Wedderborg bestuurde in die tijd ook Matthias Ort, als drost van Wedde, "de Heerlijkheid Westerwolde”.
Door zijn aantekeningen en rekeningen zijn de gebeurtenissen rondom de heksenprocessen redelijk goed te achterhalen.

Aangeklaagd in de heksenprocessen van 1587 in het kort:
op 13 mei na gefolteringen veroordeeld en levend verbrand zijn Anna van Mekelenburgh, Dorothea van Danswick en Aleith Wachters.
23 juni na de waterproef gegeseld, maar vrijgekocht voor 200 guldens: Ricque Sebes.
6 juli na folteringen veroordeeld en levend verbrand: Trine van Quakenbrugge, Fenne Egberts (Onstwedde), Anna Radtmaeckers (Wessinghuizen), Allicke Tensinck (72 j. Veenhuizen). Uit een andere bron, maar ik wile persé alle namen noemen

In September 1589 worden in Wedde weer vier personen terechtgesteld: Het betreft hier voor het eerst een man, Johan Tonnis, knecht van Johan Rensinck uit Wessinghuizen. Verder Hille Willems Sickes, een huisvrouw, Geescke Hummelinck, ook huisvrouw en Taelcke Albers, maagd van Volcker Volckers. Alle drie de vrouwen zijn afkomstig uit Onstwedde. Ook twee vrouwen uit Blijham worden beschuldigd, Lumme Drents en Henrich Smitts. De beschuldigden zitten opgesloten in de burcht te Wedde. Waarschijnlijk is eerst Johan Tonnis verhoord en gemarteld en heeft hij vervolgens de namen van de andere vrouwen genoemd. Op vijf September wordt Johan Tonnis op het water geworpen en daarna ‘ter tortuir' gesteld’. Een dag later overkomt Hille Sickes hetzelfde. Weer een dag later zijn ook Geescke Hummelinck en Taelcke Albers aan de beurt.

Op 11 September vindt het oordeel plaats. Johan te Veenhuis, richter van Westerwolde, zit het halsgericht voor. Een halsgericht is een soort rechtbank dat bevoegd was om ook een doodvonnis uit te spreken. Aanwezig zijn verschillende geestelijken uit Westerwolde en enige notabelen: Johan Nannes uit Vriescheloo, Ocke Tammes uit Blijham, Nanne ter Walslage uit Sellingen en Frerick te Velthuis uit Vlagtwedde. De vier beschuldigden worden veroordeeld tot de brandstapel. De terechtstelling vind dezelfde dag nog plaats op de Gieselbaarg.

Op 12 september Alheit Hindricks, vrouw van Hindrick Essinck uit Vlagtwedde, op het water geworpen en daarna scherp verhoord. Een dag later ondergaan Hidde Busemansuit Bellingwolde, Wobke Holschemaekers, een huisvrouw uit Jispinghuizen en Swantke Wilts, vrouw van Imel Wilts uit Vlagtwedde, hetzelfde lot. Na meerdere verhoren en martelingen bekennen de vrouwen. Op 15 September worden Hidde, Swantke en Alheit veroordeeld en verbrand. Op 17 September is het volgende proces met uitspraak: Lumme Drents, Henrich Smitts en Wobke Holschemaekers worden eveneens veroordeeld tot de brandstapel.

En het is nog niet afgelopen. Op 19 September worden Trine Hindricks en Temmeke Johans op het water geworpen. Temmeke wordt onschuldig bevonden en mag naar huis. Trine wordt twee dagen lang verhoord en gefolterd. Op 27 September komt er opnieuw een vonnis van richter ten Veenhuis: Trine Hindricks en Geeske Kupers, vrouw van Herman Kuiper uit Veele, worden na een bekentenis te hebben afgelegd eveneens veroordeeld tot de brandstapel. Geeske was al op 16 September verhoord en waarschijnlijk genoemd door een van de terechtgestelde vrouwen.

De nabestaanden van alle terechtgestelden moeten opdraaien voor de gemaakte kosten. In het Breuckenregister lezen we dat o.a. 12 halskettingen, 12 lijfkettingen, 12 voetkettingen en 24 ijzeren halsbanden zijn aangeschaft. Het hoogste bedrag betaalde boer Johan Rensinck uit Wessinghuizen. Opvallend is dat er voor Trine Hindricks niet betaald is. Of er was geen familielid, die aansprakelijk kon worden gesteld of door armoede kon er geen bedrag betaald worden. Hoe dan ook, September 1589 was een drukke maand voor de scherprechter uit de stad Groningen en voor richter Johan ten Veenhuis.

Het laatste heksenproces 1597

In 1596 is Ludolphus Antonius predikant te Blijham. De dominee staat bekend ais een felle heksenvervolger. In juli van dat jaar wordt de dochter van de dominee, Trijntje, ziek. Wat er ook wordt geprobeerd, Trijntje wordt steeds zieker en sterft ongeveer drie maanden later. Dominee Antonius en zijn vrouw herinneren zich dat kort voordat hun dochter ziek werd, het kind een appel had gekregen van een oude vrouw uit Blijham, Alcke Engels. Trijntje had de appel opgegeten en was kort daarna ziek geworden. Alcke Engels, een vrouw die inmiddels de 70 ruim was gepasseerd en weduwe van Engel Jans, wordt opgepakt en komt in de kerker van de burcht te Wedde terecht. Het is dan 24 januari 1597. Alcke wordt verhoord, op een ladder uitgerekt en al snel volgt de bekentenis: ze heeft de appel met rattenkruid vergiftigd. Ook bekent ze deel uit te maken van een heksenkring, waarbij ook de duivel aanwezig was.

Alcke meldt echter ook dat de appel niet van haar was geweest, maar dat ze de vrucht had gekregen van Hemcke Aaldricks. Ook de zuster van Alke, Bertien Thijes wordt opgepakt. Verder noemt Alke de zwangere Johanna Lubberts uit Wedde, die ook bij de heksenkring zou horen. Johanna zou haar eigen kind hebben betoverd, waarna het is gestorven. Kort daarna gingen er ook nog een paar koeien dood van de pastoor, zonder dat er een duidelijke oorzaak voor was! Ook Johanna wordt ‘uitgerekt’ en gemarteld, waarna ook zij snel een bekentenis aflegt. Ook Johanna noemt Hemcke Matrix, die echter naar de Duitse stad Meden is gevlucht. Haar familie, overtuigd van haar onschuld, haalt Hemmen over terug te keren. Op 15 februari wordt ook Hemcke Matrix in de boeien geslagen en ontkent aanvankelijk alle aantijgingen. In de cel probeert Bertien Thijes zichzelf van het leven te beroven door zich twee keer met een mes in de buik te steken. Twee dagen later sterft ze in de gevangenis. Voor de rechters een duidelijk bewijs dat deze ‘heks’ schuldig was!

Op 17 februari worden Alcke Engels en Johanna Lubberts op de brandstapel op de Gieselbaarg verbrand. Hemcke Aaldricks, die ook een volledige bekentenis had afgelegd, zou hetzelfde lot ondergaan. Omdat ze uit een gegoede familie afkomstig was, werd ze na het betalen van een boete vrijgelaten. De boete werd vastgesteld op 600 gulden, waarvan er 150 gulden direct moest worden betaald door haar echtgenoot, Estrik Blijkens. Estrik moet een deel van zijn landerijen verkopen om de boete te voldoen. Hemcke moest wel plechtig beloven zich niet langer in te laten met deze schandelijke praktijken. Inmiddels worden nog twee vrouwen opgepakt, uiteraard genoemd door de beschuldigde en gefolterde vrouwen. Het betreft Wipke Boelens en Heijlcke Hinrichs. Wipke wordt, nadat ze ‘kreupel en lam’ is gemarteld vrijgelaten. Haar zoon Sibke Boelens heeft een boete betaald van 50 daalders. Ook Heijlcke, die zwanger is, wordt vrijgelaten na het betalen van een boete. Een laatste slachtoffer is Houwe Eggericks uit Winschoten, die ook door Alcke Engels is genoemd tijdens de verhoren. Houwe bekent op 17 maart 1597 dat ze het toveren van Alcke heeft geleerd en dat ze deel heeft genomen aan een heksenkring. Op 23 maart wordt Houwe Eggericks in Winschoten verbrand.

Hiermee is het verhaal nog niet teneinde. Aan het eind van de 16^e eeuw komt er steeds meer weerstand tegen de heksenprocessen en heksenvervolgingen. Na haar vrijlating, herroept Hemcke Aaldriks alle bekentenissen die ze tijdens de verhoren had gedaan. Aeldrik Lipkens besluit om de drost van Wedde (Jacob Enthens) en richter Elso te Veenhuis aan te klagen. Hij eist namens zijn vrouw schadevergoeding en eerherstel. Aeldrik voert aan dat zijn vrouw van goede en vrome afkomst is en dat zij altijd aanzien hebben genoten en gerespecteerde mensen in Blijham waren. Aeldrik is bovendien een tijdlang kerkvoogd in de parochie van dominee Antonius geweest. De aanklacht komt terecht bij de Hoofdmannenkamer in de stad Groningen. Aeldrik eist als schadevergoeding een bedrag van 6000 gulden.

Drost Jacob Enthens en richter te Veenhuis voeren aan dat de 600 gulden boete nodig was om alle gemaakte proceskosten te dekken en als vergoeding voor het ‘verblijf van Hemcke in de kerker van de burcht te Wedde. Aeldrik reageert hierop door vast te stellen dat ‘de moordkuilen in het Huis van Wedde wel erg dure verblijfplaatsen zijn geweest: honderd vijftig gulden voor een verblijf van twaalf dagen in een donkere kelder’. De Hoofdmannenkamer komt niet tot een oordeel en schuift het proces door naar een hogere instantie in Den Haag. Uiteindelijk worden drost Enthens en richter te Veenhuis toch in het gelijk gesteld.

Het is wel het laatste heksenproces in Westerwolde geweest. Graaf Willem Lodewijk maakt Jacob Enthens duidelijk dat hij moet stoppen met de heksenjacht die gepaard is gegaan met folteringen en wreedheden. Wel bleef het bijgeloof in tovenarij en heksen nog lange tijd bestaan in Westerwolde.

Let vooral op de zin onderaan:

Naar "ein oltie costume" werd door de Drost aan iedere huisman in de heerlijkheid Wedde een voer turf in rekening gebracht voor elke door hem verbrande persoon.
Ook dat nog.

Op de website van Marieke Smink zijn in een bijzondere kunstvorm deze mensen herdacht: 

7 Jurken

De 7 jurken staan voor de 7 keren waarop de brandstapel heeft gewoekerd.

Iedere jurk staat voor de verbranding van onschuldige "heksen”, die nadat ze dagenlang gemarteld waren, de dood vonden in het vuur.

De stof is verminkt, net als zij

De dag is rood gekleurd

Hun onschuld is wit

Zij lijken weg te zweven

Bij iedere steek voel je hun pijn

Een monument voor allen die onnodig geleden hebben

Om nooit te vergeten...

Een ode aan:

Anna van Mekelenburgh

Dorothea vann Danswick

Aleith Wachters

Johan Tonnis

Hille Willems oder Sickes

Geeske Hummelinck

Taelke Albers

Hidde Busemans

Swantke Wilts

Lumme Drents

Wobke Holschemaeckers

Henrich(je) Smitts

Geeske Kupers

Trine Hendricks

Alke Engels

Geertken Johans anders Tijs

Johanne Lubberts

Tot slot wil ik ook alle andere noodlottigen van alle historische, oude en nieuwe “heksenjachten” eren. Dat zoiets nooit meer mag gebeuren. Zo zal het zijn!

Bronnen: Jan Hidde Wilzing uit de Schakel uit Onstwedde, Pythia druïdeks en Peter, haar echtgenoot
Nog meer lezen: https://groninganus.wordpress.com/2011/04/08/stromen-bloed-over-westerwolde/
https://www.facebook.com/OMD.Westerwolde/posts/nog-een-facet-van-een-vreemd-soort-vermaakde-16e-eeuwse-heksenprocessen-in-de-he/843247479369850/